عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه بر اهمیت کیفیت و شفافیت صورت های مالی شرکت های بیمه تاکید کرد و گفت: خسارت های معوق و برخی حساب آرایی ها، پاشنه آشیل صورتهای مالی شرکت های بیمه است.


 

سيد رسول تاجدارمدیرعامل بیمه البرز وعضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه در هفتمین نشست شورای گفتگوی رسانه و صنعت بیمه، با موضوع ساختارهای صورت مالی و مشکلات ساختاری صنعت بیمه طی سخنانی اظهار داشت: اساسا حسابداری شرکت های بیمه تفاوت های اساسی با سایر صنایع و حتی بخش های خدماتی دارد، به تعبیری دیگر هیچ صنعتی شبیه صنعت بیمه چه به لحاظ ماهیت فعالیت و چه از منظر انعکاس اعداد و ارقام در صورت های مالی نداریم.

وی در ادامه این تفاوت ها را برشمرد و بیان داشت: ماهیت عملیات حسابداری در شرکت های بیمه تفاوت اساسی دارد که از جمله آن می توان به بحث گرفتن ذخایر فنی ومعوق و ... که در هیچ صنعتی به این شکل دیده نمی شود، اشاره کرد.
به گفته عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه، همچنین در تعهدات و انعکاس حسابداری در صورت های مالی و سرفصل ها، تفاوت های ریشه ای وجود دارد.

خلا آموزش های حسابداری شرکت های بیمه ای محسوس است
تاجدار افزود: متاسفانه خلا آموزش های حسابداری شرکت های بیمه ای کاملا محسوس است و اغلب فارغ التحصیلان رشته های حسابداری که وارد شرکت های بیمه می شوند فارغ التحصیلانی هستند که حسابداری شرکت های بیمه را فرا نگرفته اند.
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه در خصوص عدم شفافیت صورت های مالی شرکت های بیمه، بیان داشت: به اعتقاد بنده یکسری ایراداتی در صورت های مالی وجود دارد که برای پرداختن به آن ایرادات باید فلسفه تهیه صورت های مالی در دنیا را خوب فراگرفت.
تاجدار گفت: اساسا فلسفه تهیه صورت های مالی در دنیا از زمانی اوج و رشد گرفت که مالکیت از مدیریت در دنیا جدا شد در واقع تا یک زمانی دارنده کارخانه ها و شرکت های بازرگانی هم مالک و هم مدیر بودند اما در برهه ای از زمان این ساختاری به قدری تخصصی شد که برای اداره امور، نیاز به بکارگیری نیروی متخصص امری لازم و ضروری گردید.
وی تصریح کرد: برای ضرورت بکارگیری نیروی متخصص در این شرکت ها یک ابزار کنترلی وارد کار شد که این ابزار از قانون تجارت و آیین دادرسی تا صورت های مالی با تکیه بر قوانین و استانداردهای حسابداری و حسابرسی براساس نیازهای مالکین تعریف و طراحی شد.

کیفیت صورت های مالی باید ارتقا یابد
مدیرعامل بیمه البرز در ادامه لازمه تعریف و طراحی استانداردها در صورت های مالی در شرکت های بیمه را دنیا را مرهون به موقع بودن اطلاعات و کیفیت آن ها دانست و تصریح کرد: منظور از لزوم داشتن کیفیت اطلاعات در صورت های مالی رسیدن به قضاوت صحیح است.
تاجدار در ادامه سخنان خود با بیان این مطلب که به رغم بالابودن سن تقویمی برخی صنایع، اما سن عقلی آن ها پایین است، ابراز کرد: به عنوان مثال صنعت بیمه بیش از 100 سال در کشور سابقه دارد ولی به لحاظ استاندارسازی عمر کوتاهی را پشت سرگذاشته است، لذا با این جمله که صورت های مالی شرکت های بیمه از شفافیت لازم برخودار نیست، موافق نیستم.
وی در ادامه ضعف های عمده در حوزه صورت های مالی بیمه به خسارت های معوق و نحوه محاسبه خسارت های معوق اشاره کرد و گفت: در دنیا عموما چهار روش عمده برای محاسبه خسارت های معوق وجود دارد که در کشور ما روشی که عمدتا مورد استفاده قرار می گیرد، روش استفاده از تجربیات خسارت های سنوات گذشته(پرونده به پرونده) است که هرکدام دارای محدودیت ذاتی است.

نداشتن قوه قضاییه تخصصی اولین محدودیت ذاتی محاسبه خسارت های معوق
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه اولین محدودیت ذاتی را مربوط به نداشتن قوه قضاییه تخصصی عنوان کرد و افزود: به عنوان مثال خسارتی که ذخیره آن 100 واحد درنظر گرفته می شود احتمال اینکه حکم پرداخت 200 واحد بگیرد، زیاد است یا رای دادن به خارج از سقف تعهدات بیمه نامه، نمونه دیگری از این محدودیت به شمار می رود.
تاجدار در ادامه به بحث محدودیت های ذاتی در صورت های مالی به عنوان یک ضعف عمده اشاره کرد و گفت: به رغم اینکه بیمه مرکزی حرکت های خوبی در رفع این ضعف ها شروع کرده اما باز می بینیم استانداردهایی نوشته می شود که ما را داخل در یک چارچوب قرار می دهند، اما الزاما به معنای این نیست که استانداردها جامع و مانع هستند و محدودیت ذاتی ندارند.

خسارت های معوق پاشنه آشیل صورتهای مالی است
وی در این رابطه بحث خسارت های معوقه را جزو محدودیت های ذاتی صنعت بیمه برشمرد و بیان داشت: به عنوان راه حل بیمه مرکزی می تواند به سمت محاسبه صورت های مالی بر مبنای سال بیمه ای برود چرا که شرکت های بیمه ای در دنیا نیز برای رفع محدودیت های خود به دنبال راه حل بوده و تجربه های خوبی به دست آورده اند که ما هم می توانیم از این تجربیات برای برون رفت از مشکلات خود استفاده کنیم.

حساب آرایی در صورت های مالی اشتباه است
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه گفت: البته بعضا دیده می شود که معدود شرکت های بیمه، حساب آرایی می کنند و خسارت ها را به سال های بعدی منتقل می کنند که این یک ضعف بزرگ است.
مدیرعامل بیمه البرز در خصوص راهکارهای کنترل صورت های مالی نیز ابراز کرد: می توان از روش نسبت ذخیره خسارت معوق به خسارت پرداختی و نسبت ذخیره خسارت معوق به حق بیمه صادره استفاده کرد.

بیمه مرکزی برای جلوگیری از انحراف آماری توانایی دارد

تاجدار با تاکید بر لزوم پیگیری و جلوگیری از انحراف آماری در بحث خسارت پرداختی و حق بیمه صادره گفت: بیمه مرکزی اگر برای مدت حدود 5 سال صورت های مالی را با صورت های بیمه ای را با سال مالی مقایسه کند می تواند جلوی بسیاری از انتقال خسارت ها توسط شرکت های بیمه را بگیرد.
وی با بیان اینکه بسیاری از مشکلات ما در حوزه ساختاری است که این هم از طریق سیستم قابل بررسی است، تصریح کرد: به رغم اینکه حرکت بیمه مرکزی در بحث بیمه حاشیه توانگری جسورانه و رو به جلو عمل کرد اما همچنان شاهد مشکلات ساختاری اعم از بحث های حاکمیتی و معاملات بیمه گری است.

بیمه مرکزی با این تعداد نیروی انسانی نمی تواند پاسخگوی مشکلات باشد
وی در ادامه این مطلب تقویت ساختار نیروی انسانی را مورد تاکید قرار داد و افزود: بیمه مرکزی با این ساختار و تعداد نیروی انسانی نمی تواند پاسخگو باشد درحالی که باید مشکلات بیمه گری را سیستماتیک کنترل کرد و حتی می توان صورت حساب های مالی شش ماهه و سه ماهه نیز به صورت آنلاین چک کرد.
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه فایده این کار را کوتاه کردن دست برخی شرکت های متخلف بیمه گذار عنوان کرد که برای نشان دادن آمار خود میلیاردها تومان بیمه نامه سوری برای اسفندماه می زنند و سپس در اردیبهشت ماه آن را دوباره برگشت می زنند.
تاجدار ضمن یادآوری این مطلب که مشکلات ساختاری ما در حوزه بیمه زیاد است، ترکیب سهام داری را یکی از مشکلات ساختاری در حوزه بیمه عنوان کرد.

افت و خیزها در بازار بیمه طبیعی است
وی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص افت و خیزهای بازار بیان داشت: از اتفاق پیش آمده برای یکی از شرکت های بیمه در سال گذشته، نگران نبودم چرا که رمز بازار خدمات مناسب است و این افت و خیزها در بازار و بیمه طبیعی است.

ذخیره مطالبات مشکول الوصول درحال تبدیل به یک معضل/ بیمه مرکزی در این باره آیین نامه می نویسد
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه ذخیره مطالبات مشکول الوصول را مانند خسارات معوق معضل جدید صنعت بیمه دانست و افزود: خوشبختانه بیش از یکماه است که بیمه مرکزی فرمتی را طراحی کرده و در حال نوشتن آیین نامه ای برای ذخیره مطالبات مشکول الوصول است.
تاجدار در این رابطه ادامه داد: کاهش قیمت نفت، رکود اقتصادی و کاهش تولیدات ناخاص ملی همه به نوعی به صورت غیر مستقیم بر روی حق بیمه ها تاثیر گذاشته است و این باعث می شود یکسری از حق بیمه ها و ذخیره مطالبات مشکول الوصول و حتی هزینه های سوخت شده نیز وصول و منظور نشود.
رشد فزآینده مطالبات ضعف جدی در شرکت های بیمه/ کنترل بدهکاران به صنعت بیمه در دستور کار بیمه مرکزی
مدیرعامل بیمه البرز پاسخ به این سوال درباره تکالیف و وظایف شرکت بیمه در بحث بدهکاران بیمه ای اظهار داشت: یکی از نگرانی های صنعت بیمه در بحث ذخیره گرفتن و سود، مربوط به رشد فزآینده مطالبات در شرکت ها است.
وی اضافه کرد: یکی از روش های کنترل بدهکاران در استانداردهای حسابداری، استخراج تجزیه سنی تاریخی است براین اساس بیش از یکماه است که بیمه مرکزی یک جدولی را برای شرکت های بیمه با رویکرد تنظیم آیین نامه و کنترل بدهکاران شرکت های بیمه ارسال کرده است.
تاجدار تجزیه سنی و روش محاسبه دوره مطالبات را به عنوان دو روش مهم کنترل بدهکاران عنوان کرد و ادامه داد: در این راستا حرکت های خوبی از سوی بیمه مرکزی برای استخراج جدول سنی تاریخی شروع شده است.

سهام بیمه عرصه سفته بازی نیست
مدیرعامل بیمه البرز با اشاره به این مطلب که اغلب شرکت ها ذخیره اقتصادی معوق پایینی دارند، یکی از کارهایی که واحد نظارت بیمه مرکزی باید انجام دهد نرم سازی و شاخص سازی برای جبران کاهش و کمبود ذخیره این شرکت هاست.
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه در خصوص جبران کمبود سرمایه توسط شرکت ها نیز بیان داشت: مهم ترین معیار و شاخص ارزیابی ها و کفایت مدیران شرکت ها به نرخ بازده دارایی است.
تاجدار در اقتصاد تورمی ایران نگرش اساسی به بازار دلالی و کوتاه مدت مثل سکه و ارز است، لذا ماهیت کسانی که وارد سهام بیمه می شوند با نگاه سفته بازی وارد بازار نمی شوند چرا که در بازار بیمه کمتر می توان از سفته بازی برخلاف سایر بازارها نتیجه مطلوب گرفت.

سود 12 درصدی سهام در صنعت بیمه مطلوب نیست
به گفته وی، طبق اعلام رسمی مقامات ذی صلاح که تورم های 44 درصدی، سود بانکی 25 درصدی و افزایش قیمت های مکرر سکه را تجربه کرده نمی توان بازگشت سرمایه 12 درصدی در صنعت بیمه، سهام را حفظ کرد.

از تجربیات کشورها در آیین نامه حاشیه توانگری استفاده شود
تاجدار در بحث آیین نامه حاشیه توانگری، گفت: هرچند انتقاداتی به آیین نامه اعم از لحاظ ضریب ثابت برای همه شرکت های بیمه، سرمایه های جاری و کوتاه مدت، تفاوت در تجدید ارزیابی دارایی های ثابت و جاری، عدم تفکیک شرکت های تازه وارد از دیگر شرکت های بیمه و درنظر گرفتن ریسک های یکسان برای تمامی شرکت ها، وجود دارد، اما طرح بسیار خوبی است که بیمه مرکزی می تواند با درایت و استفاده از تجربیات سایر کشورها آن را تصحیح و عملیاتی کند.

صنعت بیمه تضمین کننده حرکت های اقتصادی کشور است
وی در ادامه ضمن انتقاد از نادیده گرفتن جایگاه اقتصادی بیمه در کشور گفت: هنوز جایگاه صنعت بیمه به رغم سهم بالای آن در توسعه و تضمین کننده حرکت های اقتصادی کشور در بین دولتمردان ما به درستی درک نشده است.
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه افزود: انتظار بود که در برنامه شششم توسعه به صورت موثر به صنعت بیمه پرداخته می شد.

مشکلات داخلی بیش ازتحریم چالش زا هستند/ اصلاح قانون برای ورود شرکت های خارجی
مدیرعامل بیمه البرز به چالش های صنعت بیمه بعد از تحریم پرداخت و گفت: به اعتقاد من بیش از آنکه مشکل تحریم داشته باشیم مشکلات داخلی اعم از اصلاح قوانین برای ورود شرکت های بزرگ دنیا، خلا آموزشی در نیروی انسانی متخصص و کمبود سرمایه وجود دارد.

عدم آموزش کافی نیروی انسانی و کمبود سرمایه مشکلات صنعت بیمه است
تاجدار افزود: به رغم اهمیت نیروی انسانی متخصص، وجود سرمایه نیز بسیار مهم است، مجموع حقوق صاحبان سهام و سرمایه شرکت های ما در مقایسه با سایر کشور ها، به 35 میلیارد دلار نمی رسد، لذا در بحث حفظ سرمایه ادغام شرکت ها، ورود سرمایه گذاران خارجی و افزایش سرمایه برای اصلاح زیرساخت ها سه راهکار اساسی است.

ادغام؛شرط ادامه حیات شرکت های بیمه
به گفته عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه، شرایط بازار ما به گونه ای است که ادامه حیات شرکت ها به ادغام آن ها باید منجر شود همچون ژاپن که برخی شرکت های بیمه ای درهم ادغام شدند، لذا راهکار عقلایی اذعام شرکت هاست.

رتبه ایران در اقتصاد دنیا 18 و رتبه صنعت بیمه ایران در جهان 46 است
وی با اشاره به جایگاه بیمه ها گفت: این جایگاه به قدری از اهمیت برخوردار است که در دنیا تمام بانک های مهم از دل بیمه ها بیرون آمدند این درحالی است که این جایگاه در کشور ما به درستی درک نشده است.
عضو انجمن حرفه ای صنعت بیمه در ادامه افزود: بیمه های زندگی 57 درصد پرتفوی صنعت بیمه دنیا را شامل می شود و این در حالی است که این میزان در کشور به 10 درصد می رسد و انباشت این سرمایه عظیم مالی حاصل از بیمه های عمر در کشورهای پیشرفته، باعث ایجاد بانک های بزرگی شده است.
مدیرعامل بیمه البرز در پایان با بیان این مطلب که سهم ایران از اقتصاد دنیا بین 18 تا20 درصد در نوسان بوده، اظهار داشت: این رتبه و جایگاه در حوزه بیمه در سطح دنیا 46 است.